Harput Ulu Camii Elazığ

Merhaba sevgili gezdiriyoruz okuyucuları. Bugün sizler için Artukoğulları dönemine ait olan bir eseri ele alacağız. Harput Ulu Camii Elazığ isimli makalemizi derledik. Keyifli okumalar dileriz…

 harput ulu camii

Harput Ulu Camii, Elazığ merkezde eski adıyla Cami Kebir Mahallesi’nde yer almaktadır. Mevcut ismiyle Harput Mahallesi’ndedir. Harput’ta iç kalede bulunmaktadır. Harput Kalesi ‘ne yakındır. Artukoğulları döneminde 1156 yılında Harput’lu hükümdarı olan Fahrettin Karaaslan tarafından inşa ettirilmiştir. Harput Ulu Camii; Camii Kebir, Cami-i Muazzam, Cami-i Azam ve halk arasında Eğri Minareli Camii gibi adlarla da bilinmektedir.

Eğik Duruşuyla Dikkatleri Çeken Camiinin Mimarisi

Harput Ulu Camii; iç avlu, son cemaat yeri ve iç cami olarak üç bölümden oluşmaktadır. Yapının planı dikdörtgen planlı olup, duvarları moloz taştan inşa edilmiş. Kubbe kemerler ve minare ise tuğladan yapılmıştır. Eserin iki giriş kapısı bulunmakta. Caminin minaresi günümüzde halen eğik bir biçimde durmaktadır. Bu eğik duruşuyla İtalya’da bulunan Pisa Kulesi ile birbirleriyle benzerlik göstermektedir. Pek tabii ne yazık ki kendi mirasımız olan Harput Ulu Camii minaresinden ziyade Pisa Kulesi’nin daha çok bilinmesi de ayrı üzücü bir durum.

harput ulu camii

Yapının mimarisine devam edecek olursak… Minaresi, kalın gövdeli ve gittikçe yukarı doğru daralan şekilde inşa edilmiştir. Bazı kaynaklara ve kişilere göre ise minarenin taksirli şekilde eğri yapıldığına dair rivayetler vardır. Yine bazı kaynaklara göre, bir deprem sonrası minarenin eğrilmiş olabileceği anlatılmaktadır.

 harput ulu camii

Yapı revaklı ve eyvanlı bir düzende inşa edilmiş. Küçük bir iç avlusu yer almaktadır. Kimi kısımlarda kesme taş, duvarlarda moloz taş, destek ve örtü mekanlarında malzeme olarak tuğla bulunmaktadır. Abanoz ağacından imal edilmiş ve sanat tarihinde çokça bilinen kündekari denilen bir teknikle yapılmış olan minberi bulunmaktadır. Türk ahşap sanatına örnek verilebilecek nadide bir güzellik olan bu minber, Kazvinli İsmail oğlu Ebu Said tarafından 1186 senesinde yapılmış. Minber günümüzde Harput Kurşunlu Camii’nde meftun durumdadır. Kalın biçimde, silindirik gövdeli olan tuğla malzemeli minaresi enine şeklinde süslemeleri mevcuttur.

 harput ulu camii

Ulu camiinin giriş kapısı üzerinde bir kitabesi yer almaktadır. Ayrıca, duvarından beyaz bir mermer levha üstünden, küfüden nesih yazıya geçişin bir örneği olarak var olan vergi kitabesi de yer almaktadır. Bu kitabede şu sözler yer almaktadır: ” Besmeleden sonra, Allah’ın rızasını tahsil ve Allah’a yakınlaşmak maksadıyla bu binayı yaptıran ol bir kişidir ki, büyük Başbuğ ve Emirdir. Alimlerin Efendisi, Cenab-ı Hak tarafından yardım görmüş, kuvvetlenmiş, Dünya’daki bütün mücahitlerin muzafferi, dinin medar-ı iftiharı müslümanların en güzeli. İmamların zahiri, halkın ve devletin yardımcısı, halk arasında şan şeref sahibi. Ümmetin tacı, mülk sahiplerinin güneşi. Sultanların aziz ve şerifi. İslam askerlerinin şerefi, mücahitlerin yardımcısı. Allah’ı tanımayan ve şirk koşanların katili, şerefi göklerden alıcı, sultanların kılıcı. Emirlerin Efendisi, çiftçilerin babası sıfatında olan Artuk oğlu Sokmanın oğlu, Davud’un oğlu Karaarslandır. Halifenin de yardımcısıdır. Allah onun saltanatını, tac-ü tahtını ve halkını daim ve baki etsin. Allah’ın laneti, Allah yolundan ve emrinden ayrılanların ve dönenlerin üzerine olsun. ”

Harput Ulu Camii’ne Ulaşım

Elazığ merkezde ve çarşıya yakın bir konumdadır. Neredeyse 9 asırlık olan ve 864 senedir ayakta duran bu eseri mutlaka ziyaret etmenizi öneririz. Hemen yakınında olan ve Süt Kalesi olarak da bilinen Harput Kalesi yer almakta. Harput Kalesi isimli makalemizi de mutlaka okumanızı önerir, yazımıza ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.

Yapacağınız bu tarihi gezide bol bol fotoğraf çekmenizi önerir, keyifli zamanlar geçirmenizi temenni ederiz…

Hoşçakalın!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir